Yüksek gerilim işletme sorumluluğu neden gereklidir?
Enerjisini 1 kV’un üzerindeki gerilimden alan her tesis — en yaygın örneğiyle kendi trafo merkezi bulunan bir fabrika ya da iş merkezi — bir yüksek gerilim (YG) tesisidir. Bu tesislerin güvenli işletilmesi; manevraların doğru sırayla yapılmasına, koruma ve güvenlik ekipmanlarının yeterli olmasına, topraklama sisteminin düzenli olarak ölçülmesine ve dağıtım şirketiyle koordinasyonun tek bir sorumlu üzerinden yürütülmesine bağlıdır.
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası’nın Elektrik Yüksek Gerilim Tesisleri İşletme Sorumluluğu Yönetmeliği (Resmî Gazete: 18.03.2004, sayı 25406), 1 kV üzerindeki YG tesislerinin işletme sorumluluğunu üstlenen mühendislerin görev, yetki ve çalışma esaslarını düzenler. Yönetmeliğin amacı can ve mal güvenliğinin sağlanması ve tesislerde ekonomik kayıpların önlenmesidir.
Kim işletme sorumlusu olabilir?
Yönetmelik, işletme sorumluluğunu üstlenecek kişinin elektrik mühendisi veya elektrik yüksek mühendisi olmasını ve EMO tarafından verilen YG Tesisleri İşletme Sorumlusu belgesine sahip olmasını şart koşar. Sorumluluk öncelikle işletmede tam gün ve tam yıl esasına göre çalışan belgeli bir mühendis tarafından üstlenilir. İşletmede bu niteliklere sahip bir mühendis bulunmuyorsa hizmet, EMO onaylı bir sözleşme ile serbest müşavir mühendislik (SMM) belgesine sahip mühendisten alınır.
Hizmetin kapsamı
İşletme sorumlusunun yönetmelikte tanımlanan başlıca görevleri şunlardır:
- Görevi üstlendikten sonra mevcut YG tesisini denetlemek ve işletme açısından tespit edilen eksiklikleri işverene yazılı olarak bildirmek,
- Tesisin tek hat şemasını ve YG hücreleri için manevra talimatlarını hazırlamak,
- İşletme personelini işletme ve güvenlik kuralları konusunda bilgilendirmek,
- Koruyucu ve yardımcı güvenlik ekipmanlarının yeterliliğini izlemek, eksikleri bildirmek,
- Enerji kesme ve verme işlemlerini dağıtım şirketiyle koordineli biçimde yürütmek,
- Topraklama ölçümlerinin düzenli aralıklarla veya gerektiğinde yapılmasını sağlamak,
- Tesisin durumunu, yapılan ve yapılması gereken işleri düzenli olarak raporlamak.
Raporlama yönetmelikte “gerek görüldüğünde ya da en geç dört ayda bir” olarak tanımlanmıştır. Hizmetin SMM tarafından sözleşmeyle üstlenildiği tesislerde YG tesisi en az ayda bir kez denetlenir.
Ücret nasıl belirlenir?
İşletme sorumluluğu hizmet bedellerinin alt sınırı EMO tarafından her yıl yayımlanan en az ücret tarifesi ile belirlenir. Tarife; trafo tipine (bina tipi / direk tipi) ve trafo gücü kademelerine göre aylık olarak tanımlanır. Tesisinize yaklaşık bir ön hesap yapmak için 2026 ücret hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. Kesin bedel; trafo adedi, tesis koşulları ve hizmet kapsamı birlikte değerlendirilerek teklifte belirtilir.
Bu sayfadaki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır. Tesisinize özel yükümlülükler için güncel mevzuatı esas alın veya bizimle görüşün.
